ਅਪੈਂਡਿਕਸ (appendix) ਅੰਤੜੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ 3.5 ਇੰਚ ਲੰਬੀ ਨਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਲੀ ਢਿੱਡ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ (Waste Part) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਖੱਬਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਕਈ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੋਜ ਕਾਰਨ ਜਲਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਅਪੈਂਡਿਸਾਈਟਸ (appendicitis) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ (chronic condition) ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਭਾਵ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਕਾ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ, ਤੁਰੰਤ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ
ਮੇਥੀ: ਮੇਥੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੰਤਿਕਾ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਮੇਥੀ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਲਗ਼ਮ ਜਾਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਾਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਹਤ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਚੱਮਚ ਮੇਥੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਲਈ ਉਬਾਲੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਥੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਫਿਲਟਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪੀਓ।
ਬਦਾਮ ਦਾ ਤੇਲ: ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਬਦਾਮ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਹ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਰਮ ਤੌਲੀਏ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਭਿਓ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਢਿੱਡ ‘ਤੇ ਮਸਾਜ ਕਰੋ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤਕ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜੂਸ: ਗਾਜਰ, ਖੀਰਾ, ਬੀਟ ਆਦਿ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਓ। ਇਹ ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੂਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੂਲੀ, ਧਨੀਆ ਅਤੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੂਸ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪੁਦੀਨਾ: ਪੁਦੀਨਾ ਅੰਤਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਲਟੀਆਂ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਕਸਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਦ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਅਸਹਿ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਢਿੱਡ ‘ਚ ਦਰਦ ਨਾਲ, ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਕਾਰਨ ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਮੰਜੇ ‘ਤੇ ਲੇਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਲੋਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਰਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਬਣਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਮਰੀਜ਼ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਸਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
