ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ HRTC ਬੱਸਾਂ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੱਸਾਂ, ਵੋਲਵੋ, ਟੈਕਸੀਆਂ, ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਟੈਂਪੋ ਟਰੈਵਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮ ਨੌਮੀ ‘ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਮੇਤ 8 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਅਲਰਟ, ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ
ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਲਗਾਉਣ ਲਈ 5 ਮਈ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ 10,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੂੜਾ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਕਿੰਗ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦਾ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ 1,500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੂੜਾ ਪਿਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ।
ਸੀਵਰ ਪਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਫਸਣ ਕਾਰਨ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਕੂੜਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਮਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੋਵਾਂ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਟੈਕਸੀਆਂ, ਜਨਤਕ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੈਲਾਨੀ ਕੂੜਾ ਸਿਰਫ ਟੈਕਸੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਡਸਟਬਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਇਹ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਡਸਟਬਿਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੂੜਾ ਡੰਪਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਸੁੱਟੇ।
ਆਰਟੀਓ, ਆਰਐਮ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਮਾਲਕਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਰਟੀਓ, ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇੰਚਾਰਜ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਗੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਰਟੀਓ ਅਤੇ ਐਮਵੀਆਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰਨਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਰਟੀਓ ਅਤੇ ਐਮਵੀਆਈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਪਲਾਸਟਿਕ ਬੋਤਲਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜਾਰੀ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਭਾਗ ਨੇ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਸਟਬਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ, HPTDC ਹੋਟਲਾਂ, ਨਿੱਜੀ ਹੋਟਲਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ 30 ਮਈ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਟਾਕ ਕਲੀਅਰ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ 21 ਜਨਵਰੀ, 2025 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
