ਕੌਣ ਹੈ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ? ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਚ
ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਨਕ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਵੇਸ਼ਵਾਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੋਣ ਵਿਚ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ 650 ਵਿੱਚੋਂ 410 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਦਸ ਦਈਏ ਸਟਾਰਮਰ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ 58ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੁਨਕ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਸੁਨਕ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਟਾਰਮਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਉਹ ਸੁਨਕ ਵਾਂਗ ਅਰਬਪਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੌਣ ਹੈ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ
ਇਹ 2 ਸਤੰਬਰ 1962 ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਨਰਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੂਲ ਮੇਕਰ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਸਟਾਰਮਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੋਡਨੀ ਸਟਾਰਮਰ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਨ, ਇਸਲਈ ਉਸਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕੀਰ ਹਾਰਡੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਰੱਖਿਆ।
ਸਟਾਰਮਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਕਰਣ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਕਰਣ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸੁਪਰਬੁਆਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ‘ਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਲਗਾਵ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਜੋਸਫੀਨ ਨਾਲ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਠੀਏ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਮੋਗਾ ਦੇ ਸ਼ੈਲਰ ‘ਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ, ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਸੜ ਕੇ ਹੋਇਆ ਸੁਆਹ
ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਪੋਲੀਟਿਕੋ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਰਿਹਾ। ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੰਨੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਤੁਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਹ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਰਦ ਨਾਲ ਜੂਝਦੀ ਰਹੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਮਾਮੂਲੀ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਸੌਣਾ, ਉਛਾਲਣਾ, ਮੋੜਨਾ ਸਭ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਰਦ ਤੋਂ ਇੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਵੀ ਕੱਟਣੀ ਪਈ। ਉਸਦਾ ਦਰਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ‘ਯੰਗ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ’ ਚ ਹੋਏ ਸ਼ਾਮਲ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ‘ਯੰਗ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਸਟਾਰਮਰ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੰਡਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਠੇ ਦੀ ਛੱਤ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਮਰਾ ਕਾਫੀ ਗੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਰੌਲਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਘੱਟ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ। ਸਟਾਰਮਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਟਾਰਮਰ ਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਸਟਾਰਮਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਸ ਕਮਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ
1985 ਵਿੱਚ ਲੀਡਜ਼ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਟਾਰਮਰ 1986 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਰਿਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਨਾਈਟਹੁੱਡ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਤੋਂ ਸਰ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦਾ ਵਕੀਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈ।
ਸਟਾਰਮਰ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ‘ਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਟਾਰਮਰ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ‘ਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਚਿੜਚਿੜਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰਮਰ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ?” ਜਦੋਂ ਸਟਾਰਮਰ ਨੂੰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਡੇਟ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਨੇ 2002 ‘ਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਡਨ ‘ਚ 18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਘਰ ‘ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਟਾਰਮਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਿਕਟ
ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬੈਰਿਸਟਰ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਬਚਾਅ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਕੇਸ ਲੜਿਆ।
ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਹੈਲਨ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਮੌਰਿਸ ਨੇ ਮੈਕਡੋਨਾਲਡ ‘ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਸਨ। ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਪਰਚੇ ਛਾਪ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਸਨ। ਇਸ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ – ‘ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣੋ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਰਹੀ ਹੈ. ਇਸ ਪੈਂਫਲੈਟ ‘ਚ ਕੰਪਨੀ ‘ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਜੰਕ ਫੂਡ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਲੜਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹੈਲਨ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ‘ਤੇ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਂਡ ਦਾ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੈਕਡੋਨਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜੁਰਮਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫੈਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਲਨ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਮੌਰਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 57 ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਂਡ ਦੇਣ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ‘ਮੈਕਲਿਬਲ ਕੇਸ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। 2015 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਰਮਰ ਨੂੰ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਐਮਪੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਹੁਣ 9 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੀਐਮ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
ਸਟਾਰਮਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਟਾਰਮਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 2021 ‘ਚ ਹਾਰਟਲਪੂਲ ਉਪ ਚੋਣ ‘ਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖੀ ਸਨ।
ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵਾਂ ਲਈ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਰਟਲਪੂਲ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਨ ਐਬੋਟ, ਫੈਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਤੇ ਲੋਇਡ ਰਸਲ-ਮੋਇਲ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਜੇਰੇਮੀ ਕੋਰਬੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਕੋਰਬੀਨ ‘ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਸਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਰਬੀਨ 1983 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸਲਿੰਗਟਨ ਉੱਤਰੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਟਿਕਟ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲੇਬਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ 40 ਸਾਲਾ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਬੌਸ ਕੋਰਬੀਨ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਪੋਲੀਟਿਕੋ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਟਾਰਮਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। 7 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਮਾਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਾ ਜੇਰੇਮੀ ਕੋਰਬੀਨ ਦੀਆਂ ਸਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਯਹੂਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਜਿੱਤ ਗਈ ਤਾਂ ਅੱਧੇ ਯਹੂਦੀ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਉਸ ਸਾਲ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਸਟੈਂਡ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ
ਜਦੋਂ 2015 ਵਿੱਚ ਜੇਰੇਮੀ ਕੋਰਬੀਨ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅਲਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕੋਰਬੀਨ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਤਾ ਲਿਆਂਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਹਾ।
ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 1935 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਰਬੀਨ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ 2020 ‘ਚ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਗਏ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 6 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੱਸਿਆ।
ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੁਧਾਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੰਡੀਆ ਗਲੋਬਲ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਯੂਕੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਬਰ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਗੇ।
